Prompt: “Ik ben docent op MBO niveaus 4 en ik wil graag de les Digitale Vaardigheden beginnen met een korte challenge van 15 minuten waarbij de studenten een leuke korte opdracht met Ai moeten doen, individueel. Geef mij 10 van zulke challenges.”
Hier Gemini versus ChatGPT versus Copilot, met daarna mijn eigen lijst ideetjes.
Gemini
Wat een goed idee! Op MBO niveau 4 mag het best een beetje schuren tussen creativiteit en kritisch denken. Het doel van deze “icebreakers” is vaak niet alleen de tool gebruiken, maar ook ontdekken waar de grens van AI ligt.
Hier zijn 10 challenges van 15 minuten die perfect passen bij de start van je les:
1. De “Niet-Bestaande” Uitvinding
Vraag studenten om een bizar product te bedenken dat nog niet bestaat (bijv. een tandenborstel die ook je haar kamt).
-
Opdracht: Genereer met een image generator (DALL-E, Midjourney, Canva) een realistische reclameposter voor dit product.
-
Focus: Prompting & visuele communicatie.
2. De AI-Feitencheck
Geef de studenten een complex onderwerp waar ze weinig van weten.
-
Opdracht: Laat AI drie “feiten” over dit onderwerp genereren, waarvan er één een overduidelijke hallucinatie (leugen) is. De student moet bewijzen welke onwaar is via een betrouwbare bron.
-
Focus: Mediawijsheid & bronvermelding.
3. De ‘Prompt-Off’: Minimalisme
Toon een complexe afbeelding op het bord.
-
Opdracht: Wie kan met de kortste tekstprompt een afbeelding genereren die hier het meest op lijkt? (Bijv. maximaal 5 woorden).
-
Focus: Efficiënt en specifiek communiceren met machines.
4. Solliciteren bij een Robot
Stel een absurde vacature op (bijv. “Ruimte-avonturier op Mars” of “Professionele Netflix-kijker”).
-
Opdracht: Schrijf een motivatiebrief met AI. De twist: de student moet daarna in 3 minuten 3 zinnen aanpassen zodat het niet meer als een AI-tekst voelt.
-
Focus: Herkennen van de AI-tone-of-voice.
5. De Code-Kraken (Ook voor niet-IT)
Geef een klein stukje Excel-formule of simpele code die een fout bevat.
-
Opdracht: Laat AI de fout vinden en uitleggen. De student moet de verbeterde versie testen en in eigen woorden uitleggen wat er misging.
-
Focus: Probleemoplossend vermogen.
6. Vertaal-Fail
Laat studenten een bekend Nederlands spreekwoord of een songtekst door AI laten vertalen naar 5 verschillende talen achter elkaar (bijv. NL -> Japans -> Swahili -> IJslands -> NL).
-
Opdracht: Wat is er over van de oorspronkelijke betekenis? Presenteer de meest grappige misser.
-
Focus: De beperkingen van taalmodellen.
7. De Stand-up Comedian
AI is vaak verrassend slecht in subtiele humor.
-
Opdracht: Laat AI een mop schrijven over jullie specifieke vakgebied. Is hij grappig? Zo nee, herschrijf de prompt tot de grap wél landt.
-
Focus: Nuance en context meegeven aan AI.
8. Samenvatting-Duel
Geef de studenten een link naar een lang, saai artikel.
-
Opdracht: Laat AI een samenvatting maken voor drie verschillende doelgroepen: een kleuter, een expert, en een boze klant. Welke samenvatting is het meest accuraat?
-
Focus: Doelgroepgericht schrijven.
9. De AI-Discussiepartner
Laat studenten een stelling innemen over een actueel thema.
-
Opdracht: Vraag de AI om de rol van “advocaat van de duivel” te spelen en jouw mening volledig onderuit te halen met argumenten. De student moet hierop weer een tegenargument formuleren.
-
Focus: Kritisch denken en argumentatie.
10. De Onmogelijke Selfie
-
Opdracht: Genereer een afbeelding van jezelf (of een avatar) op een plek waar je fysiek nooit zou kunnen zijn (bijv. op de rand van een zwart gat of in het jaar 1400).
-
Focus: Creatieve vrijheid en de ethiek van deepfakes/gemanipuleerde beelden.
Welke tool gebruiken jullie?
Afhankelijk van of jullie met ChatGPT, Copilot of Gemini werken, kan ik een van deze opdrachten specifieker voor je uitwerken met een kant-en-klare instructie voor op de slide.
Zal ik voor één van deze challenges een gedetailleerd stappenplan voor je maken?
Chat GPT
Leuk idee — dit werkt vaak echt goed om meteen energie in de les te krijgen. Hier zijn 10 korte, individuele AI-challenges (±15 min) die passen bij MBO niveau 4 en digitale vaardigheden. Ze zijn laagdrempelig maar zetten wel aan tot nadenken 👇
🔹 1. “Maak mij slimmer in 5 minuten”
Laat studenten AI vragen om een onderwerp uit hun opleiding simpel uit te leggen (alsof ze 12 jaar zijn).
➡️ Extra: laat ze daarna checken of het klopt.
🔹 2. Prompt-verbeter challenge
Geef ze een slechte prompt zoals:
“Leg marketing uit”
Opdracht: maak er een supergoede prompt van (duidelijk, specifiek, doelgroepgericht).
➡️ Vergelijk daarna de outputs.
🔹 3. Fouten zoeken
Laat AI een uitleg geven over een onderwerp.
Opdracht: vind minimaal 2 fouten of onduidelijkheden.
➡️ Doel: kritisch denken, niet alles geloven.
🔹 4. AI als CV-helper
Studenten laten AI een korte profieltekst voor hun CV schrijven (op basis van hun opleiding/interesses).
➡️ Daarna zelf verbeteren en persoonlijk maken.
🔹 5. “Maak het beter”
Geef een slechte tekst (of laat ze er één maken).
AI moet die herschrijven naar professioneel niveau.
➡️ Studenten beoordelen: wat is verbeterd?
🔹 6. AI vs Google
Vraag: “Wat is het verschil tussen AI en een zoekmachine?”
➡️ Laat studenten beide gebruiken en verschillen opschrijven.
🔹 7. Creatieve AI challenge
Laat AI iets creatiefs maken, zoals:
-
een slogan voor hun opleiding
-
een mini-verhaal
➡️ Beste/raarste resultaat delen.
🔹 8. Prompt met rol
Laat ze AI een rol geven, bijvoorbeeld:
“Je bent een ervaren ondernemer…”
Opdracht: vraag advies over een stage of bedrijfsidee.
➡️ Reflectie: werd het antwoord beter?
🔹 9. Factcheck challenge
Laat AI 5 “feiten” geven over een onderwerp.
➡️ Studenten moeten checken welke kloppen.
🔹 10. AI ethiek mini-discussie
Vraag AI:
“Wat zijn de gevaren van AI in mijn vakgebied?”
➡️ Studenten kiezen 1 risico en leggen uit of ze het ermee eens zijn.
💡 Tips voor uitvoering
-
Laat ze screenshots maken van hun prompts + antwoorden
-
Werk met een timer (15 min = druk en focus)
-
Sluit af met 2–3 korte klassikale reflecties
Als je wilt, kan ik deze challenges ook:
-
omzetten naar een kant-en-klare PowerPoint
-
of aanpassen op een specifieke MBO-opleiding (bijv. zorg, ICT, business)
Wat voor richting geef jij les?
Copilot
Geweldig idee, Aart Jan! 🎯 Hier zijn 10 korte, individuele AI‑challenges (±15 min) die passen bij MBO niveau 4 – Digitale Vaardigheden. Elke challenge bevat: doel, tools, stappen, output en succescriteria. Je kunt ze zo in je les starten.
Veiligheid/Privacy vooraf (30 sec): upload geen echte persoonsgegevens of schoolbestanden; gebruik alleen door jou/hen verzonnen of publiek materiaal.
1) Bullet‑points → Professionele e‑mail
Doel: duidelijke, professionele communicatie oefenen.
Tools: Copilot in Edge / Bing Copilot / ChatGPT, Word Online.
Stappen (±10 min):
1 Geef 5–7 steekwoorden over een praktijksituatie (bijv. stageverzoek, info bijbaan, afspraak wijzigen).
2 Laat AI hiervan een korte, professionele e‑mail maken (onderwerp, aanhef, kern, afsluiting).
3 Vraag AI om toon aan te passen (formeel/informeel) en lengte ≤120 woorden.
Output: finale e‑mailtekst.
Succescriteria: helder onderwerp, correcte aanhef/afsluiting, 1 duidelijke vraag/actie, foutloos.
2) Alt‑tekst Sprint (Toegankelijkheid)
Doel: digitale toegankelijkheid begrijpen.
Tools: Copilot/ChatGPT, Word/PowerPoint (alt‑tekst veld).
Stappen:
1 Kies een rechtenvrije afbeelding (of AI laat er één beschrijven zonder upload).
2 Vraag AI: “Schrijf alt‑tekst in max. 120 tekens die beschrijft wat essentieel is.”
3 Vraag: “Geef 1 verbeterpunt voor nog betere toegankelijkheid.”
Output: alt‑tekst + 1 verbeterpunt.
Succescriteria: kern van de afbeelding, kort & functioneel, zonder overbodige woorden (“afbeelding van…”).
3) Phishing‑detective in 5 signalen
Doel: cyberveiligheid; nepberichten herkennen.
Tools: Copilot/ChatGPT.
Stappen:
1 Plak een fictieve (door student verzonnen) “verdachte” e‑mailtekst.
2 Vraag AI: “Markeer 5 rode vlaggen en leg kort uit waarom.”
3 Laat AI de tekst herformuleren als legitieme e‑mail.
Output: lijst met 5 rode vlaggen + verbeterde legitieme versie.
Succescriteria: concrete signalen (taalfouten, urgentie/druk, verdachte links, afzender, data‑verzoek).
4) Hallucination Hunt (feitencheck)
Doel: kritisch denken over AI‑uitvoer.
Tools: Copilot (met web), Edge.
Stappen:
1 Stel een feitelijke vraag (bijv. “Wat is het verschil tussen CC BY en CC0?”).
2 Vraag AI om antwoord met 2 bronnen.
3 Controleer 1 bron en noteer één mogelijke onnauwkeurigheid of nuance.
Output: kort antwoord + 1 bron + 1 nuance.
Succescriteria: bronvermelding aanwezig, nuance helder, geen blinde AI‑vertrouwen.
5) Wachtzin‑ontwerp (sterk & onthoudbaar)
Doel: veilige wachtwoorden/passphrases snappen.
Tools: Copilot/ChatGPT, eenvoudige wachtwoordchecker (optioneel offline).
Stappen:
1 Vraag AI: “Bedenk een wachtzin met 4–5 woorden + symbolen, niet hergebruiken.”
2 Vraag: “Leg uit waarom deze sterker is dan ‘Welkom123’.”
3 Laat de student de regels opschrijven (niet de echte wachtzin bewaren!).
Output: principes voor sterke wachtzinnen.
Succescriteria: begrijpt lengte, variatie en hergebruik‑risico; deelt geen echte wachtwoorden.
6) CV‑bullet Upgrade (STAR‑methode)
Doel: professioneel profileren.
Tools: Copilot/ChatGPT, Word.
Stappen:
1 Student beschrijft 1 taak/klus in 1 zin.
2 Vraag AI: “Herschrijf als 1 krachtige CV‑bullet met STAR (Situatie, Taak, Actie, Resultaat) in max. 25 woorden.”
3 Vraag om werkwoorden en resultaat te benadrukken.
Output: 1 sterke CV‑bullet.
Succescriteria: resultaat zichtbaar, actief taalgebruik, compact.
7) Leg uit op B1‑niveau + analogie
Doel: informatie vereenvoudigen.
Tools: Copilot/ChatGPT.
Stappen:
1 Kies een begrip (bijv. cloudopslag, twee‑staps‑verificatie, metagegevens).
2 Vraag AI: “Leg uit op B1‑niveau in ≤60 woorden + 1 analogie uit het dagelijks leven.”
3 Vraag om 2 veelgemaakte misverstanden.
Output: B1‑uitleg + analogie + 2 misverstanden.
Succescriteria: kort, jargonvrij, analogie is passend.
8) Licentie‑bliksemronde (CC BY vs CC0)
Doel: auteursrecht & hergebruik snappen.
Tools: Copilot (met web) of ChatGPT met kennis.
Stappen:
1 Vraag AI: “Maak een tabel van 2 rijen: CC BY en CC0, met kolommen ‘Wat mag je?’ ‘Wat moet je?’.”
2 Laat student in 1–2 zinnen kiezen welke licentie geschikt is voor een schoolposter en waarom.
Output: mini‑tabel + keuze/motivatie.
Succescriteria: juiste kern (naamsvermelding vs geen vereisten), heldere keuze.
9) Leesbaarheids‑Makeover (toegankelijk schrijven)
Doel: tekstkwaliteit & structuur.
Tools: Copilot/ChatGPT, Word.
Stappen:
1 Neem een rommelige tekst (±120–180 woorden; student kan zelf een voorbeeld verzinnen).
2 Vraag AI: “Herschrijf naar B1, met kopjes, korte zinnen, bullets, en duidelijke call‑to‑action.”
3 Vraag om 3 snelle opmaak‑tips (contrast, witruimte, lettergrootte).
Output: verbeterde tekst + 3 opmaaktips.
Succescriteria: duidelijk zichtbaar verbeterde structuur en taalniveau.
10) 3‑Emoji Uitleg + 1 valkuil
Doel: kernboodschap samenvatten en reflecteren.
Tools: Copilot/ChatGPT.
Stappen:
1 Kies een digitaal onderwerp (bijv. phishing, back‑ups, cookies).
2 Vraag AI: “Leg het onderwerp uit met precies 3 emoji + 1 zin toelichting.”
3 Vraag: “Noem 1 valkuil die beginners hebben en 1 tip om die te vermijden.”
Output: 3 emoji + toelichting + valkuil + tip.
Succescriteria: emoji passen inhoudelijk, tip is praktisch.
Zo organiseer je dit binnen 15 minuten
• 0–2 min: Kies 1 challenge en leg snel het doel + output uit.
• 2–12 min: Studenten voeren individueel uit; jij loopt rond voor hints.
• 12–15 min: 2–3 studenten delen output; jij benoemt 1 vaardigheid die ze vandaag oefenden (toegankelijkheid, veiligheid, bronkritiek, structuur).
Optionele differentiatie (snelle finishers)
• Vraag AI om toonvarianten (formeler/informeler) of publieksvarianten (collega/klant/medestudent).
• Laat ze criteria toevoegen: max. woorden, B1‑niveau, bronvermelding, tabel, bullets.
• Laat ze een reflectiezin schrijven: “Wat heb ik aan deze vaardigheid in stage/werk?”
Templates die je kunt kopiëren in de prompt
Korte prompt voor e‑mail:
“Zet deze steekwoorden om in een professionele e‑mail van max. 120 woorden met onderwerp, aanhef en afsluiting: \[steekwoorden\]. Gebruik vriendelijke, formele toon.”
B1‑uitleg met analogie:
“Leg \[begrip\] uit op B1‑niveau in max. 60 woorden. Voeg 1 analogie toe uit het dagelijks leven. Noem 2 misverstanden.”
Factcheck met bron:
“Beantwoord: \[vraag\]. Geef korte samenvatting en 2 betrouwbare bronnen. Benoem 1 punt waar vaak verwarring over is.”
Opmerking over interne bronnen
Ik heb in jouw Microsoft‑omgeving gezocht naar bestaande lesstarters of AI‑challenges voor “Digitale Vaardigheden (mbo‑4)”, maar ik vond geen relevante bestanden of chats. Daarom heb ik bovenstaande set speciaal voor jouw les samengesteld.
Wil je dat ik deze 10 challenges omzet naar printbare opdrachtkaartjes (A4 of 2‑up), of ze koppel aan jouw sector (bijv. Zorg & Welzijn, ICT, Economie, Media & Vormgeving)? Ik maak ze graag klaar voor gebruik, inclusief rubric en checklist.
AJ’s A.I. Challenges
- Voor reeds gebruikte challenges zie https://aartjan.nl/blog/tag/ai/
- en https://rocweb.nl/blog/cursus-ai/
- Hou een kort interview met je mede-student, over een favoriet onderwerp. Neem het op, transcribeer het, verbeter het, vraag om titel en tussenkoppen in HTML, direct inplakbaar in WordPress.
- Vibe coding – vraag A.I. om een game (zoals Pong) te bouwen in HTML/CSS. Plak de code in een editor naar keuze, bewaar en bekijk. Verander wat dingen (voorbeeld: Gemini Pong).
- Vibe coding 2 bouw een “one pager webpagina” in HTML/CSS/Javascript als ecommerce webshop voor de verkoop van een fictief product.
Voorbeeld ChatGPT – voorbeeld Copilot - Laat A.I. deze website vertalen, inkorten, samenvatten, zodat je zelf alles over Copyrights en CC0 / CC by / CC BY-NC-ND etc weet en begrijpt.
- Maak een foto van een object. Maak het 3D zodat je het alle kanten op kan draaien.
- Stranger Things logo maar dan met jouw naam
Upscale plaatje resolution - Maak van je foto een schilderij in de stijl van …
Makker een houtskooltekening van in de stijl van … - Maak van je saaie foto een zonsondergang met een flare
- Maak een podcast van een pdf of een website
- Maak een quiz met 20 multiple choice vragen over een boek naar keuze (pdf)
- Maak een afbeelding bij artikel …
- Maak een nieuwe hit voor Jan Smit
Schrijf eerst de tekst
Maak er dan een track van
Wijzig de tekst
Wijzig de muziekstijl
Maak een hoesomslag voor je nieuwe track - Maak een explainer video
Ondertitel je video
Edit je video, haal alle eh’s eruit - Splits een muziektrack, hou de vocals over, zet er een nieuwe drumtrack onder
- Maak een audiotrack voor je video
- Maak een animatie van een still
- Maak een LinkedIn portret van jezelf
- Maak een Instagram foto van je glamoureus Self naast je favoriete ster
- Maak een app, werkend en al op je telefoon
- Haal de fout uit een WordPress site
- Lees een website terwijl die achter een betaalmuur staat
- Verwijder een persoon uit een foto
- Maak van een staande foto een liggende door uit te breiden
- Idem van liggend naar staand
- Spreek een tekst in, verander de stem van gender
Verander van taal - Animeer een getekend karakter,
- Maak van je foto een anime artwork
- Maak een kruising in design tussen twee sneakers
- Verander de kleuren ervan
- Maak een thumbnail voor je YouTube video
- Plaats een echte Dino in het klaslokaal, match het licht
- Laat ‘m bewegen.
- Laat een gezicht/mond bewegen met jouw tekst en mimiek
- Film iemand pratend in het Nederlands,
- Ondertitel het in het Arabisch, verander de stem in Arabisch, verander de gender, en verander de mond zodat die ook Arabisch praat.
- Ondertitel in gebarentaal.
- Zoek uit hoeveel tracks in jouw Spotify Discover Weekly AI zijn
Idem voor release radar - Verzin social media uitingen voor de ROC Instagram
Maak ze vervolgens ook met ai - Vraag anders aan Copilot hoe je dit met ai moet doen, met welke ai
- Stabiliseer een video
- Maak kunst met ai: Bekijk doopiidoo en schrijf er een galerie-tekst bij